Een appartementencomplex verduurzamen is niet alleen een technische vraag. De installatie is gedeeld, het dak is gemeenschappelijk en er moet een besluit vallen in de vergadering. Dat maakt de volgorde belangrijker dan bij een eengezinswoning.
Waarom een VvE hieraan begint
De redenen lopen uiteen. Lagere energielasten voor de eigenaren, een hogere waarde van de appartementen, en meer comfort — vooral als er nu klachten zijn over tocht of over ruimtes die niet warm worden. Vaak speelt mee dat er toch al onderhoud aan het dak of de gevel op de rol staat; dat is het natuurlijke moment om het in één keer goed te doen.
De volgorde die werkt
Eerst de schil, dan de installatie. Isolatie van dak, gevel en beglazing verlaagt de warmtevraag. Dat bepaalt hoe zwaar de installatie moet worden. Andersom werken kost geld: een warmtepomp die is gedimensioneerd op een ongeïsoleerd gebouw is groter, duurder en luider dan nodig.
Dan de afgifte. Wat ligt er in de appartementen: radiatoren, vloerverwarming, convectoren? De aanvoertemperatuur die dat systeem nodig heeft, bepaalt welke warmtepomp mogelijk is.
Dan pas de opwekking. Collectief of individueel, en welk type.
Collectief of per appartement
Bij een collectieve opstelling staat er één installatie voor het hele gebouw, meestal op het dak of in een technische ruimte. Dat is efficiënt en er is één punt van onderhoud, maar het vraagt om een gezamenlijk besluit, een verdeelsleutel voor de kosten en meestal aanpassing van het leidingwerk.
Bij een individuele opstelling krijgt elk appartement een eigen toestel. Eigenaren kunnen dan afzonderlijk beslissen, wat het besluitvormingstraject korter maakt. De ruimte in het appartement is dan wel het knelpunt, en niet elk complex leent zich ervoor.
Voor appartementen zonder buitenruimte bestaan er warmtepompen die de ventilatielucht als bron gebruiken en dus geen buitenunit nodig hebben, zoals de Qvantum QE en de Kronoterm Versi-I.
Het dak als knelpunt en als kans
Bij een collectieve opstelling komt de installatie vaak op het dak. Dat roept twee vragen op: kan de constructie het dragen, en wat betekent het voor het geluid in de bovenste appartementen. Beide zijn vooraf te berekenen. Er bestaan dakoplossingen waarbij de units geïntegreerd worden in plaats van erop geplaatst; zie de dakoplossingen.
Waar het in de praktijk op vastloopt
Niet op de techniek, maar op het besluit. Een VvE beslist met een meerderheid, en een investering van deze omvang vraagt om een onderbouwing die iedere eigenaar kan volgen: wat kost het per appartement, wat levert het op aan energielasten, en welke subsidies en leningen zijn er. Reken dat door vóór de vergadering, niet erna.
Meedenken
DHPS werkt samen met installateurs en adviseurs die dit traject vaker hebben gedaan. Zie advies voor de bouwketen.