Nee, R32 wordt niet in één keer verboden. De Europese F-gassenverordening verbiedt stap voor stap het in de handel brengen van nieuwe apparatuur met R32: voor lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW vanaf 1 januari 2027, voor airco-splitsystemen tot en met 12 kW vanaf 1 januari 2029. Bestaande installaties mogen blijven draaien en met R32 worden onderhouden.
In dit artikel leest u per datum wat er verandert, wat wel toegestaan blijft, wat dit betekent voor installateurs en welke koudemiddelen R32 vervangen. Alle regels komen uit Verordening (EU) 2024/573.
In het kort
- R32 heeft een GWP van 675. Daarmee valt het boven de grens van 150 die vanaf 2027 voor veel nieuwe apparatuur geldt.
- Vanaf 1 januari 2027 mogen nieuwe lucht-water-splitsystemen en monobloc-warmtepompen tot en met 12 kW met R32 niet meer in de handel worden gebracht, op uitzonderingen om veiligheidsredenen na.
- Voor airco-splitsystemen (lucht-lucht) tot en met 12 kW geldt dat vanaf 1 januari 2029.
- Bestaande installaties mogen blijven draaien. Onderhoud en bijvullen met R32 blijven toegestaan.
- Alleen gecertificeerde personen en bedrijven mogen R32 kopen en ermee werken.
Waarom R32 onder de nieuwe regels valt
R32 (difluormethaan) is een HFK, een gefluoreerd broeikasgas. Bijlage I van de verordening geeft het een GWP van 675: 1 kg R32 die vrijkomt, draagt over honderd jaar ongeveer evenveel bij aan de opwarming van de aarde als 675 kg CO2. Voor veel nieuwe apparatuur legt de verordening de grens op 150. R32 is licht ontvlambaar (veiligheidsklasse A2L).
Wat vanaf welke datum niet meer in de handel mag
De verboden staan in bijlage IV, punten 8 (monobloc of autonoom) en 9 (split). Ze gaan over het in de handel brengen van nieuwe apparatuur.
| Vanaf | Nieuwe apparatuur | Grens | R32 geraakt? |
|---|---|---|---|
| 1 januari 2020 | Verplaatsbare airco's met stekker (8a) | HFK's met GWP 150 of meer | Ja, al van kracht |
| 1 januari 2025 | Afzonderlijke splitsystemen met minder dan 3 kg (9a) | GWP 750 of meer | Nee |
| 1 januari 2027 | Monobloc-warmtepompen en -airco's tot en met 12 kW (8b), en van 12 tot 50 kW (8d) | GWP 150 of meer* | Ja |
| 1 januari 2027 | Lucht-water-splitsystemen tot en met 12 kW (9b) | GWP 150 of meer** | Ja |
| 1 januari 2029 | Lucht-lucht-splitsystemen (airco's) tot en met 12 kW (9c) | GWP 150 of meer** | Ja |
| 1 januari 2029 | Splitsystemen boven 12 kW (9e) | GWP 750 of meer** | Nee |
| 1 januari 2030 | Overige monobloc-toestellen (8e) | GWP 150 of meer* | Ja |
| 1 januari 2032 | Monobloc-toestellen tot en met 12 kW (8c) | Alle F-gassen* | Ja |
| 1 januari 2033 | Splitsystemen boven 12 kW (9f) | GWP 150 of meer** | Ja |
| 1 januari 2035 | Splitsystemen tot en met 12 kW (9d) | Alle F-gassen** | Ja |
* Monobloc (punt 8): kan op grond van veiligheidseisen op het bedrijfsterrein geen alternatief onder de grens worden gebruikt, dan geldt een grens van 750. R32 blijft daar met 675 onder. ** Split (punt 9): uitgezonderd als het nodig is om aan veiligheidseisen op het bedrijfsterrein te voldoen.
Wat blijft toegestaan
- Bestaande installaties. De verboden in bijlage IV gaan over het in de handel brengen van nieuwe apparatuur. Een R32-installatie die al draait, mag blijven draaien.
- Onderhoud en bijvullen. Artikel 13 verbiedt service met koudemiddel aan klimaatregelingsapparatuur en warmtepompen pas bij een GWP van 2.500 of meer. Met R32 (675) mag u dus blijven onderhouden en bijvullen.
- Onderdelen voor reparatie. Onderdelen voor reparatie en service van bestaande apparatuur mogen in de handel blijven, zolang de reparatie de capaciteit of de hoeveelheid koudemiddel niet verhoogt en niet overstapt op een gas met een hogere GWP (artikel 11, lid 1).
- Voorraad. Apparatuur die vóór de verbodsdatum legaal in de handel is gebracht, mag in het jaar daarna alleen verder geleverd worden als aantoonbaar is dat dat vóór die datum is gebeurd (artikel 11, lid 1).
Wel komt er minder nieuw R32 op de markt. Het quotum voor HFK's in bijlage VII halveert in 2027 ten opzichte van 2025–2026 (van 42,9 naar 21,7 miljoen ton CO2-equivalent) en is vanaf 2050 nul. De Europese Commissie evalueert die uitfasering vóór 2040.
Wat dit betekent voor installateurs
- Certificering. Voor installatie, onderhoud, reparatie en buitengebruikstelling van het koudemiddelcircuit is een persoonscertificaat F-gassen nodig, en voor het bedrijf een bedrijfscertificaat (BRL 100). Zie Ondernemersplein voor de categorieën.
- Inkoop. R32 mag alleen worden verkocht aan gecertificeerde personen en aan bedrijven met gecertificeerd personeel (artikel 11, lid 6).
- Verkoop aan particulieren. Een niet-hermetisch gesloten toestel dat al met R32 is gevuld, zoals een split-airco, mag alleen aan een eindgebruiker worden verkocht als wordt aangetoond dat een gecertificeerd bedrijf het installeert (artikel 11, lid 7).
- Lekcontrole. Een periodieke lekcontrole is verplicht vanaf 5 ton CO2-equivalent (artikel 5). Bij R32 is dat ongeveer 7,4 kg koudemiddel. Hermetisch gesloten apparatuur in woningen met minder dan 3 kg is uitgezonderd, mits zo geëtiketteerd.
- Offertes vanaf 2027. Kies voor nieuwe lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW een toestel met een koudemiddel onder de 150, tenzij een veiligheidsuitzondering aantoonbaar van toepassing is.
Welke koudemiddelen vervangen R32?
Voor nieuwe warmtepompen tot en met 12 kW zijn er twee gangbare routes. Propaan (R290, GWP 0,02 volgens bijlage VI) is een natuurlijk koudemiddel en valt niet onder de F-gasverboden; het is wel sterk ontvlambaar (A3). Panasonic past het toe in monobloc-toestellen, zoals de L-serie en de M-serie, waarbij het koudemiddel in de buitenunit blijft.
Wie een splitopstelling wil houden, heeft een koudemiddel onder de 150 nodig. Panasonic gebruikt daarvoor R454C, met een GWP van 146, in de nieuwe Aquarea N-serie van 3 tot 9 kW. Let op: vanaf 1 januari 2035 mogen ook nieuwe splitsystemen tot en met 12 kW met R454C niet meer in de handel worden gebracht. Meer over dit koudemiddel leest u in R454C koudemiddel: GWP, veiligheid en F-gasregels vanaf 2027.
Veelgestelde vragen over het R32-verbod
Hoe lang mag je nog R32 gebruiken?
De verordening noemt geen einddatum voor het gebruik van bestaande R32-installaties. Onderhoud en bijvullen met R32 blijven toegestaan. Wel daalt de hoeveelheid HFK's die in de handel mag worden gebracht: in 2027 halveert die, en vanaf 2050 is die nul.
Mag ik in 2027 nog een R32-warmtepomp uit voorraad installeren?
Apparatuur die vóór 1 januari 2027 legaal in de handel is gebracht, mag in het jaar daarna alleen verder geleverd worden als aantoonbaar is dat dat vóór die datum is gebeurd. Vraag uw leverancier om dat bewijs. Twijfelt u over een project, neem dan contact met ons op.
Kan je R32 vervangen door R290?
Niet in een bestaand toestel. Een warmtepomp of airco is ontworpen voor het koudemiddel dat in de installatiehandleiding staat, en R290 is als A3-koudemiddel sterker ontvlambaar dan R32. Bij vervanging van het toestel kunt u wel kiezen voor een model met R290.
Kan een particulier R32 kopen?
Nee. Volgens artikel 11, lid 6, mogen alleen gecertificeerde personen en bedrijven met gecertificeerd personeel R32 kopen voor installatie, onderhoud of reparatie, en mogen verkopers het alleen aan hen leveren.
Mag een airco met R32 worden bijgevuld?
Ja, door een gecertificeerde monteur. Voor R32 geldt geen serviceverbod. Vul een toestel altijd met het koudemiddel dat in de installatiehandleiding staat.
Geldt het verbod ook voor airco's?
Voor airco-splitsystemen (lucht-lucht) tot en met 12 kW met een GWP van 150 of meer, zoals R32, vanaf 1 januari 2029. Verplaatsbare airco's met stekker en een HFK met GWP 150 of meer mogen al sinds 1 januari 2020 niet meer in de handel worden gebracht.
Advies voor uw project
DHPS levert Panasonic-warmtepompen met R290 en R454C. Wilt u weten welk toestel past bij een project dat in 2027 of later wordt opgeleverd, neem dan contact met ons op.
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/573 betreffende gefluoreerde broeikasgassen: bijlage I (GWP), bijlage IV punten 8 en 9 (verboden), bijlage VI (GWP van propaan), bijlage VII (HFK-quota) en de artikelen 5, 10, 11 en 13: eur-lex.europa.eu.
- Ondernemersplein, Certificaat voor werken met F-gassen: ondernemersplein.overheid.nl.