Een buffervat is een vat met cv-water tussen de warmtepomp en het afgiftesysteem. Het zorgt ervoor dat de warmtepomp altijd genoeg water en debiet heeft om zijn warmte kwijt te kunnen, ook als thermostaten groepen dichtsturen of als de unit ontdooit. Nodig is het vooral bij een nageregelde installatie, bij meerdere groepen of een cascade, en als de installatie te weinig waterinhoud heeft voor de minimale eisen van de warmtepomp. Hoe groot het moet zijn, volgt uit de installatiehandleiding en het ontwerp, niet uit een vaste vuistregel.
Dit artikel is voor installateurs die bij een lucht-waterwarmtepomp moeten kiezen: wel of geen buffervat, welke maat, en hoe u het aansluit. Het voegt onze eerdere artikelen over buffervaten samen en werkt ze bij.
In het kort
- Een buffervat bevat systeemwater, geen tapwater. Het is iets anders dan een boiler.
- Het voorkomt pendelen: korte draaitijden met veel starts, wat rendement kost en de compressor belast.
- Nodig bij naregeling per ruimte, bij meerdere afgiftegroepen met eigen pompen, bij een cascade en als de waterinhoud van de installatie te klein is.
- De minimale waterinhoud en het minimale debiet staan in de installatiehandleiding van de warmtepomp. Die zijn leidend voor de maat.
- Bij DHPS is de Tiki 50 liter (PAW-BTANK50L) de standaard bij woningen. Voor 100 liter is dat de Nexus BT-100. Voor cascades en utiliteit gaat het tot 1.000 liter.
Wat doet een buffervat bij een warmtepomp?
Een warmtepomp werkt het best als hij lang en rustig draait. Kan hij zijn warmte niet kwijt, bijvoorbeeld omdat alle kamers op temperatuur zijn en de thermostaten de groepen dichtsturen, dan loopt de aanvoertemperatuur snel op en schakelt de compressor af. Even later start hij weer. Dat pendelen kost rendement en verkort de levensduur van de compressor.
Een buffervat geeft de warmtepomp een extra hoeveelheid water om in te verwarmen. Daarnaast helpt het op drie andere momenten:
- Ontdooien. Een lucht-waterwarmtepomp ontdooit zijn buitenunit met warmte uit het systeemwater. Met een buffervat komt die warmte uit het vat in plaats van uit de vloer of de radiatoren.
- Verschillende debieten. Vraagt de afgifte een ander debiet dan de warmtepomp, dan scheidt een parallel geschakeld buffervat de twee circuits.
- Meerdere groepen of opwekkers. Bij meerdere afgiftegroepen met eigen pompen, of bij meerdere warmtepompen in cascade, is het buffervat het verdeelpunt.
Wanneer is een buffervat nodig, en wanneer niet?
| Situatie | Buffervat | Waarom |
|---|---|---|
| Naregeling per ruimte (thermostaten sturen groepen dicht) | Ja | Als alle groepen dicht zijn, kan de warmtepomp zijn warmte nergens kwijt |
| Meerdere groepen met eigen pompen | Ja, parallel | Hydraulische scheiding tussen opwekking en afgifte |
| Cascade van meerdere warmtepompen | Ja, parallel | Verdeelpunt, minimaal debiet per unit, volume voor ontdooien |
| Te weinig waterinhoud (kleine woning, weinig radiatoren of korte groepen) | Ja, vaak in serie | Aanvullen tot de minimale waterinhoud uit de handleiding |
| Open afgiftesysteem zonder naregeling, ruime waterinhoud, vermogen passend gekozen | Niet altijd nodig | De warmtepomp kan zijn warmte altijd kwijt; controleer wel minimale inhoud en debiet |
In de praktijk is een comfortabele installatie bijna altijd deels nageregeld. Daarom kiezen de meeste installateurs bij een lucht-waterwarmtepomp voor een buffervat, ook als het strikt genomen niet hoeft.
Serie of parallel aansluiten?
| In serie | Parallel | |
|---|---|---|
| Hoe | Het vat zit in de aanvoer of retour, al het water stroomt erdoorheen | Het vat scheidt het warmtepompcircuit van de afgiftegroepen, met aan beide kanten een eigen pomp |
| Doel | Waterinhoud vergroten | Hydraulische scheiding en waterinhoud |
| Past bij | Eén groep, één pomp, te weinig inhoud | Meerdere groepen, naregeling, cascade |
| Let op | Debiet van de warmtepomp blijft afhankelijk van de afgifte | Debiet aan de afgiftezijde niet hoger dan aan de warmtepompzijde, anders mengt koud retourwater in de aanvoer |
Welke schakeling bij uw installatie past, zet DHPS in het principeschema. Dat maken we kosteloos. Zie ook rendabel warmtepompsysteem ontwerpen.
Hoe groot moet een buffervat zijn?
Er bestaat geen maat die voor elke warmtepomp klopt. Twee dingen bepalen het:
- De eisen van de fabrikant. In de installatiehandleiding van de warmtepomp staan de minimale waterinhoud van de installatie en het minimale debiet. Die zijn per model en vermogen verschillend.
- De installatie. Tel de waterinhoud mee die altijd open blijft, ook als de thermostaten dichtsturen. Wat ontbreekt tot het minimum, vult het buffervat aan.
Een groter vat is niet automatisch beter. Het kost ruimte, geld en stilstandsverlies, en het duurt langer voordat het op temperatuur is. Kies zo groot als nodig, niet zo groot als past.
Welke buffervaten levert DHPS?
| Inhoud | Artikel | Toepassing |
|---|---|---|
| 50 liter | Tiki buffervat 50 L staal, PAW-BTANK50L | Standaard bij een woning, hangend, inclusief ontluchter. Gaat vaak mee met de Panasonic L-serie All-in-One |
| 100 liter | Nexus buffervat 100 L RVS 304 (BT-100) | Als 50 liter niet genoeg is |
| 200 tot 1.000 liter | Nexus RVS 304, BT-serie en stalen buffervaten | Grotere woningen, cascades en utiliteit |
Let bij bestellen op het artikelnummer. PAW-BTANK50L is het Tiki-vat van staal. PAW-BTANK50L-2 is een ander vat, van RVS. Alle buffervaten staan op mijn.dhps.nl, met prijzen na inloggen. Zoekt u een vat voor tapwater, kijk dan bij de warmwaterboilers.
Buffervat of boiler: wat is het verschil?
Een buffervat bevat systeemwater voor de verwarming. Een boiler bevat tapwater voor douche en kraan, verwarmd via een spiraal. Ze zijn niet uitwisselbaar. Bij een All-in-One zit de boiler al in de binnenunit; een buffervat komt daar los bij als de installatie dat vraagt.
Veelgestelde vragen
Heeft een warmtepomp altijd een buffervat nodig?
Nee. Bij een open afgiftesysteem zonder naregeling, met voldoende waterinhoud en een passend gekozen vermogen, kan het zonder. Bij naregeling per ruimte, meerdere groepen of een cascade is een buffervat in de praktijk wel nodig. De minimale waterinhoud uit de installatiehandleiding is leidend.
Hoe groot moet een buffervat bij een warmtepomp zijn?
Groot genoeg om de waterinhoud van de installatie aan te vullen tot het minimum dat de fabrikant voorschrijft. Bij een woning is 50 liter vaak voldoende; bij een kleine waterinhoud of meerdere groepen 100 liter; bij cascades en utiliteit volgt de maat uit het ontwerp.
Wat is pendelen?
Pendelen is het steeds kort aan- en afslaan van de compressor, omdat de warmtepomp zijn warmte niet kwijt kan. Het kost rendement en verkort de levensduur van de compressor. Een buffervat en een passend gekozen vermogen voorkomen het.
Moet een buffervat in serie of parallel?
In serie als u alleen waterinhoud wilt toevoegen bij één groep. Parallel als u de warmtepomp hydraulisch wilt scheiden van meerdere afgiftegroepen of bij een cascade.
Wat is het verschil tussen PAW-BTANK50L en PAW-BTANK50L-2?
PAW-BTANK50L is het Tiki buffervat van 50 liter van staal, hangend, met ontluchter. PAW-BTANK50L-2 is een ander vat van RVS. Bestel op het artikelnummer dat in uw principeschema staat.
Meer voor installateurs
- Rendabel warmtepompsysteem ontwerpen
- Warmtepompen in cascade voor utiliteit
- Warmtepompondersteuning: wat een installateur krijgt van ontwerp tot service
- Warmtepomppartner kiezen als klein installatiebedrijf
- Warmtepomp bij renovatie per gebouwtype
- Warmtepompen in utiliteitsbouw
Bronnen
- Productgegevens en artikelnummers: buffervaten op mijn.dhps.nl, oktober 2026.
- Minimale waterinhoud en debiet: de installatiehandleiding van de betreffende warmtepomp.
