Geluid van een warmtepomp: de 40 dB-regel voor installateurs

Een warmtepomp die buiten staat, mag op de perceelgrens met een ander woonperceel een geluidsniveau van ten hoogste 40 dB veroorzaken. Dat staat in artikel 4.107, lid 2, van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Staan de woningen op hetzelfde perceel, zoals in een appartementencomplex, dan geldt 40 dB bij een te openen raam of deur van de buren. Het niveau wordt berekend volgens de Omgevingsregeling, niet gemeten bij de unit. Een algemene regel van 45 dB overdag en 40 dB 's nachts bestaat voor warmtepompen niet.

Dit artikel is voor installateurs die een buitenunit plaatsen bij een woning. U leest wat de regel precies zegt, hoe geluidsvermogen en geluidsdruk zich verhouden, wat meerdere units doen, welk geluidsvermogen de units hebben die DHPS levert en wanneer u een adviseur inschakelt.

Welke warmtepompen voldoen aan 40 dB op de erfgrens?

Geen enkele warmtepomp voldoet op zichzelf. De 40 dB geldt voor de opstelling: het geluidsvermogen van de unit, de afstand tot de beoordelingsplaats, de reflecties en de afscherming samen. Een unit met een laag geluidsvermogen geeft meer ruimte bij het kiezen van de plek, maar of het voldoet, blijkt pas uit de berekening. De uitzondering is een oplossing met een kwaliteitsverklaring: voor de HydroTop met een Panasonic WH-UD-07JE5 (5 en 7 kW) bij grondgebonden woningen toont een BCRG-verklaring aan dat de installatie voldoet.

In het kort

• Buiten opgestelde warmtepomp: ten hoogste 40 dB op de perceelgrens met een bouwwerkperceel voor een andere woonfunctie (Bbl 4.107, lid 2).
• Op hetzelfde perceel: ten hoogste 40 dB ter plaatse van een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van de buren (Bbl 4.108, lid 3).
• Binnen bij de buren: een karakteristiek installatiegeluidsniveau van ten hoogste 30 dB, bepaald volgens NEN 5077.
• Bij verbouw geldt voor buitenunits hetzelfde niveau van 40 dB (Bbl 5.14, lid 2).
• DHPS maakt geen geluidsberekening. Laat de berekening maken door een adviseur, of gebruik een oplossing met een kwaliteitsverklaring.

Wat zegt de regel precies?

Twee punten worden vaak verkeerd begrepen:

• De 40 dB geldt niet overal op de perceelgrens. IPLO licht toe dat de regel geldt als de woning direct grenst aan een andere woning. Ligt er bijvoorbeeld openbare ruimte tussen de twee percelen, dan geldt deze grens op de perceelgrens niet op dezelfde manier.
• Het is een berekend niveau. Het geluidsniveau wordt berekend volgens de regels in de Omgevingsregeling. Er is een rekentool voor. Een losse meting met een decibelmeter is geen toets aan het Bbl.

Gemeenten kunnen daarnaast eigen regels hebben voor de plaatsing, bijvoorbeeld voor de voorgevel of in beschermd stadsgezicht. Vraag dat na bij de gemeente.

Geluidsvermogen of geluidsdruk?

Op een datasheet staan vaak twee soorten getallen:

• Geluidsvermogen (L_W) is de totale geluidsproductie van de unit, los van afstand en plek. Dit is het getal waarmee u units vergelijkt en waarmee de berekening begint.
• Geluidsdruk (L_p) is het niveau op een bepaalde plek, bijvoorbeeld op 1 of 5 meter. Dat hangt af van afstand, reflecties en afscherming.

Vergelijk units altijd op dezelfde grootheid en hetzelfde bedrijfspunt. Een geluidsdruk op 5 meter naast een geluidsvermogen zetten zegt niets.

Welk geluidsvermogen hebben de units van DHPS?

Opgave van de fabrikant, buitenunit in verwarmingsbedrijf. DHPS beoordeelt geluid niet; deze tabel geeft alleen de feiten voor uw berekening.

Voor andere units en vermogens staan de waarden in de technische gegevens van de fabrikant. Let op het bedrijfspunt: een waarde bij deellast is lager dan bij vollast, en tijdens ontdooien kan een unit anders klinken.

Wat doen meerdere units?

Geluid telt logaritmisch op. Twee gelijke bronnen op dezelfde plek geven samen 3 dB meer dan één. Bij een cascade op een dak of bij een rij woningen met elk een buitenunit kan het totaal op een beoordelingspunt dus hoger uitkomen dan de losse unit doet vermoeden. Hoe meerdere installaties in de toets meetellen, laat u bepalen door de adviseur die de berekening maakt. Voor cascades in de utiliteit, zie warmtepompen in cascade voor utiliteit.

Hoe voorkomt u problemen bij de plaatsing?

• Kies de plek eerst, het toestel daarna. Bekijk per mogelijke plek de afstand tot de beoordelingspunten, de uitblaasrichting en de reflecties.
• Vermijd hoeken en nauwe gangen. Een unit in een hoek of tussen twee gevels kaatst het geluid terug. Elke harde wand dicht bij de unit verhoogt het niveau.
• Trillingen. Gebruik trillingsdempers en houd de unit los van lichte constructies zoals een schutting of een houten aanbouw.
• Omkasting alleen als hij voor de unit is ontworpen. Een ongeschikte omkasting beperkt de luchtstroom en kan het geluid en het rendement juist verslechteren.
• R290 en plaatsing. Bij een propaan-unit geldt daarnaast een beschermingszone. De plek moet aan beide eisen voldoen. Zie R290 koudemiddel.
• Dimensioneer goed. Een te groot vermogen pendelt, een te klein vermogen draait vaak op vollast. Beide zijn hoorbaar. Laat de warmteverliesberekening door een adviseur maken.

Zo toetst u een opstelling, stap voor stap

1. Bepaal de beoordelingsplaats. Buren op een ander perceel: de perceelgrens. Buren op hetzelfde perceel: hun te openen raam of deur. Ligt er openbare ruimte tussen de percelen, dan geldt de perceelgrensregel niet op dezelfde manier.
2. Zoek het geluidsvermogen op in de technische gegevens van de fabrikant, bij het bedrijfspunt dat de rekenmethode vraagt. Is dat niet eenduidig, reken dan met de hoogste opgegeven waarde, niet met een stille stand die de gebruiker kan uitzetten.
3. Meet de afstand van de unit tot de beoordelingsplaats.
4. Tel de reflecterende vlakken rond de unit: vloer, gevel, muur of schutting. Elke harde wand dichtbij verhoogt het niveau. Neem ook afscherming mee.
5. Reken het niveau uit met de rekentool van de Rijksoverheid of laat het door een adviseur doen.
6. Tel meerdere units op als er meer dan één bron bij dezelfde beoordelingsplaats staat.
7. Houd ruimte over. Zit de uitkomst net onder 40 dB, dan kan een kleine afwijking in de uitvoering het verschil maken. Kies dan een andere plek, een stillere unit of een oplossing in het dak.
8. Leg de berekening vast in het projectdossier, zodat u hem bij vragen van de gemeente of de buren kunt laten zien.

Geen goede plek? Dan in het dak

Bij rijwoningen met een schuin dak kan de warmtepomp ín het dak. De HydroTop van HydroTopWorks is een prefab dakinbouw voor warmtepompen van 3 tot 9 kW, toepasbaar bij dakhellingen van 30 tot 60 graden. Voor de HydroTop met een Panasonic WH-UD-07JE5 (5 en 7 kW) bij grondgebonden woningen toont een BCRG-kwaliteitsverklaring aan dat de installatie aan de geluidsnorm voldoet. Voor andere combinaties en situaties blijft een geluidstoets nodig.

Een andere route zonder buitenunit in de tuin is een warmtepomp op ventilatielucht, zoals de Qvantum QE, of een bodemwarmtepomp zoals de Qvantum QG. Welke route bij welk gebouw past, leest u in warmtepomp bij renovatie per gebouwtype.

Wat doet DHPS wel en niet?

DHPS maakt geen geluidsberekening en beoordeelt niet of een opstelling voldoet. Dat is aan u en uw adviseur. Wat we wel doen: het geluidsvermogen en de technische gegevens van de units aanleveren, meedenken over de plek in het principeschema en, waar het past, een oplossing met een kwaliteitsverklaring voorstellen. Wat u verder van ons krijgt, staat in warmtepompondersteuning voor installateurs.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dB mag een warmtepomp maken bij de buren?

Een buiten opgestelde warmtepomp mag op de perceelgrens met het woonperceel van de buren ten hoogste 40 dB veroorzaken, berekend volgens de Omgevingsregeling (Bbl 4.107, lid 2). Wonen de buren op hetzelfde perceel, dan geldt 40 dB bij hun te openen raam of deur (Bbl 4.108, lid 3).

Geldt 45 dB overdag en 40 dB 's nachts?

Nee. Voor een buiten opgestelde warmtepomp bij woningen noemt het Bbl één grens van 40 dB. Waarden van 45 dB die u elders ziet, horen bij andere situaties of beoordelingsplaatsen.

Hoe ver moet een warmtepomp van de buren staan?

Er is geen vaste afstand in meters. Of een opstelling voldoet, hangt af van het geluidsvermogen, de afstand tot het beoordelingspunt, de uitblaasrichting, afscherming en reflecties. Laat dat per situatie berekenen.

Welke warmtepomp is het stilst?

Vergelijk het geluidsvermogen van de buitenunit bij hetzelfde bedrijfspunt. Daarna bepaalt de plek of de opstelling voldoet. Een stille unit op een slechte plek kan alsnog te veel geluid geven op de perceelgrens.

Geldt de 40 dB-regel ook bij een bestaande woning?

Bij verbouw verwijst het Bbl in artikel 5.14, lid 2, naar hetzelfde prestatieniveau van 40 dB voor een buiten opgestelde installatie voor warmte- of koudeopwekking.

Is een fabriekswaarde op 1 meter voldoende?

Nee. Een geluidsdruk op 1 meter zegt niets over de perceelgrens. Reken vanaf het geluidsvermogen naar de beoordelingsplaats, met de afstand en de reflecties van de echte opstelling.

Kan een stille warmtepomp alsnog niet voldoen?

Ja. Een stille unit in een hoek, dicht bij de perceelgrens of tussen twee harde wanden kan alsnog boven 40 dB uitkomen. De plek weegt even zwaar als het toestel.

Maakt DHPS een geluidsberekening?

Nee. DHPS levert de technische gegevens en denkt mee over de plek, maar de berekening en de beoordeling zijn aan de installateur en diens adviseur.

Meer over geluid en installatie

• Complete warmtepompsystemen voor seriematige woningbouw
• Warmtepomp zonder buitenunit bij nieuwbouw
• Whitepaper geluidseisen voor warmtepompen en de downloadpagina
• Handleiding rekentool geluid
• Rendabel warmtepompsysteem ontwerpen
• Warmtepompen in utiliteitsbouw
• Warmtepompondersteuning: wat een installateur krijgt van ontwerp tot service
• Warmtepomppartner kiezen als klein installatiebedrijf

Bronnen

• Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 4.107, 4.108 en 5.14: wetten.overheid.nl.
• IPLO, Geluid van bouwwerkinstallaties: toelichting, beoordelingsplaats en rekentool.
• Panasonic, Aquarea L-generatie R290: geluidsvermogen buitenunits volgens EN 12102.
• Panasonic, Aquarea T-CAP M-serie: geluidsvermogen 12 kW (ErP).
• Panasonic, persbericht Aquarea N-serie, 13 oktober 2026: geluidsvermogen 5 kW (ErP).